Μετά από κάποιες μέρες χαλάρωσης στα τουριστικά θέρετρα της Τυνησίας, το ανήσυχο πνεύμα μας, θέλησε να πάρει μία γεύση από την μαγεία των Οάσεων και την απεραντοσύνη της Ερήμου Σαχάρα.Ένα ταξίδι περιπέτειας και πολιτισμού, κατά το οποίο το πράσινο των Οάσεων, σμίγει με το χρυσαφένιο χρώμα της Ερήμου προσφέροντας μία αξέχαστη εμπειρία.
Σ αυτό το ταξίδι επιλέξαμε την λύση του οργανωμένου γκρουπ, για να μπορέσουμε να διασφαλίσουμε άνετες και γρήγορες μετακινήσεις σ ένα μεγάλο κομμάτι της χώρας, εφόσον δεν είχαμε άπλετο χρόνο στην διάθεσή μας.Επιπλέον η ιδέα να οδηγήσω ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο στον αραιοκατοικημένο νότο μου προκαλούσε μια κάποια ανασφάλεια.
Η Τυνησία υπήρξε σταυροδρόμι πολιτισμών. Διαθέτει μια πλούσια ιστορία 3.000 χρόνων, κατά την οποία Φοίνικες, Ρωμαίοι, Άραβες, Οθωμανοί και Γάλλοι άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στην αρχιτεκτονική, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό της χώρας. Ο Νότος αποτελεί το πιο γραφικό, και εντυπωσιακό κομμάτι της.
Οάσεις με τρεχούμενα νερά, κατάφυτες με φοινικόδεντρα, αντικατοπτρισμοί στην απεραντοσύνη της Ερήμου, χρυσαφένιοι αμμόλοφοι, βερβέρικα χωριά με χαμογελαστούς ανθρώπους, σπίτια τρωγλοδυτών σκαμμένα στη γη, τριαντάφυλλα της Ερήμου, Βέρβεροι ντυμένοι με παραδοσιακές στολές, ράθυμες καμήλες, σπίτια με περίτεχνες προσόψεις στις πόλεις των οάσεων, υπαίθριες αγορές, έμποροι που διαλαλούν την πραμάτεια τους, πωλητές μπαχαρικών, τσαγιού και χουρμάδων θα σε φέρουν κοντά μ ένα πιο αυθεντικό κομμάτι της χώρας.
Πρώτος σταθμός η πόλη -Όαση Τοζέρ (Tozeur) που αποτελεί την πύλη της Ερήμου.Η Τοζέρ είναι η μεγαλύτερη όαση της Τυνησίας και ποτίζεται από 200 πηγές. Περιδιαβαίνοντας την, θα συναντήσεις αμέτρητους φοίνικες και παραδοσιακά κτίρια στο χρώμα της ώχρας, με προσόψεις σαν κέντημα που στολίζονται από διάφορα γεωμετρικά μοτίβα. Οι περίτεχνες παραδοσιακές πόρτες συμπληρώνουν την εικόνα της περίφημης αρχιτεκτονικής της περιοχής.
Μ ένα παϊτόνι θα απολαύσεις την βόλτα σου στην κατάφυτη με φοίνικες Όαση. Εκεί υπάρχει και ένας μικρός ζωολογικός κήπος με ερπετά και ζώα της περιοχής, όπως διάφορα ήδη φιδιών και αλεπούδες της Ερήμου.
Στην Μεντίνα (παλιά πόλη) θα βρεις μαγαζάκια με τοπικά προϊόντα, για τα οποία μπορείς να πετύχεις πολύ χαμηλή τιμή αν είσαι καλός στην τέχνη του παζαριού. Το παζάρι είναι ένα διασκεδαστικό παιχνίδι για τους εμπόρους και συνδέεται με την παράδοση και την κουλτούρα τους.
Εκεί στα στενά σοκάκια της παλιάς πόλης αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Τοζέρ, έγιναν γυρίσματα μιας από τις πιο αγαπημένες μου ταινίες, του ” Άγγλου Ασθενή” με τον Ρέιφ Φάινς και την Κριστίν Σκοτ Τόμας.
Από την Τοζέρ μπορείς να κανονίσεις βόλτα με “γουρούνες’ στους αμμόλοφους για να θαυμάσεις το ηλιοβασίλεμα. Προσωπικά τις αποφεύγω ως μεταφορικό μέσο, γιατί μπορούν να ανατραπούν εύκολα και δεν θα ήθελα το ταξίδι μου να έχει τέτοιου είδους περιπέτεια.
Αντί λοιπόν για μια τέτοια παρακινδυνευμένη κατά την γνώμη μου εμπειρία, προτίμησα να κολυμπήσω στην πισίνα του ξενοδοχείου, όπου βρέθηκα ολομόναχη την ώρα που έδυε ο ήλιος με αραβική μουσική, ένα δροσερό κοκτέιλ και ένα καλό βιβλίο που με συντρόφευε στο ταξίδι μου.
Μια άλλη εμπειρία που ευχαριστήθηκα πολύ στην πόλη της Τοζέρ, ήταν η απόλαυση ενός ναργιλέ με τυνησιακό τσάι και πολύ χορό σ έναν μικρό καφενέ. Υπάρχει βέβαια και η δυνατότητα ν απολαύσεις μία βερβέρικη παραδοσιακή βραδιά, με φαγητό και μουσική, φτιαγμένη για την διασκέδαση των επισκεπτών της περιοχής, αλλά δεν θα έχει την αυθεντικότητα των αυτοσχέδιων γλεντιών , όπως αυτού στον καφενέ.
Η αμμοθύελλα που σηκώθηκε, κατά την παραμονή μας στην Τοζέρ, είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας. Ένα σύννεφο άμμου έκρυβε τον ήλιο και δημιουργούσε ένα εξωπραγματικό αλλά συνάμα γοητευτικό τοπίο.
Στην Τοζέρ μπορείς να επισκεφθείς το λαογραφικό Μουσείο Νταρ Σαριέτ.Αναπαριστά σκηνές από την καθημερινή ζωή, απο την προϊστορική ακόμη περίοδο και μία δραματοποιημένη αφήγηση από το “1000 και 1 νύχτες”.
Από την Τοζέρ ξεκίνησε η εξόρμηση μας προς τους χρυσαφένιους αμμόλοφους της Σαχάρα, με τζιπ 4Χ4 και υπό τους ήχους αραβικής μουσικής. Ατελείωτες αμμωδεις εκτάσεις που διακόπτονταν μόνο από τους αντικατοπτρισμούς της Ερήμου.
Εκεί στο βάθος η οπτασία μιας λίμνης ήταν τόσο πραγματική που δυσκολεύοσουν να πιστέψεις ότι πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο που προκαλείται από την ανισότητα της θερμοκρασίας στον αέρα.
Για την ακρίβεια η άνοδος της θερμότητας από το έδαφος (όταν ο αέρας στο έδαφος είναι πολύ πιο θερμός από τον αέρα πάνω απ αυτό) δημιουργεί παραμορφώσεις στην εικόνα του ορίζοντα που μοιάζουν με νερό, λίμνες ή ακόμη και πόλεις.
Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψω την συγκλονιστική εμπειρία, αλλά και τα συναισθήματα που βίωσα περιπλανώμενη στην Ερημο με τους μαγευτικούς αμμόλοφους. Σ αυτό το ατελείωτο μονότονο τοπίο ένιωσα να χάνω και ταυτόχρονα να βρίσκω τον εαυτό μου.
Ένιωσα το δέος που σου προκαλεί αυτή η επιβλητική απεραντοσύνη, αυτή η εκκωφαντική σιωπή που διακόπτεται μόνο από τον άνεμο της ερήμου. Ένιωσα να με κατακλύζει η μαγεία το τοπίου και μέσα στην σπουδαιότητα της ύπαρξής μου, βίωσα με ταπεινότητα το μεγαλείο της φύσης.
Συνεχίζοντας την περιπλάνηση μας με τα τζιπ στην έρημο, σταθήκαμε για λίγο στα σκηνικά που δημιουργήθηκαν για τα γυρίσματα της ταινίας Star Wars. Το ανθρώπινο αυτό δημιούργημα, σε απόσταση αναπνοής από τα σύνορα με την Αλγερία, ενσωματώνεται στο περιβάλλον, χωρίς να αποτελεί κακοφωνία στην συγκλονιστική oμορφιά της Σαχάρα.
Μερικοί Βέρβεροι με τις καμήλες τους θα σε υποδεχθούν και θα προθυμοποιηθούν να φωτογραφηθούν μαζί σου γυρεύοντας το ανάλογο “μπαξίς” (φιλοδώρημα).
Επόμενος προορισμός, οι εντυπωσιακές οάσεις Τσεμπίκα ( Chebika) και Ταμέρζα (Tamerza) στο ορεινό τοπίο του Άτλαντα. Στις οάσεις της Ερήμου ξεδιψούσαν τα καραβάνια που διεσχιζαν την Σαχάρα μεταφέροντας αλάτι, μπαχαρικά, χρυσό, υφάσματα και άλλα πολύτιμα αντικείμενα.
Επιβλητικά φαράγγια, ψηλά φοινικόδεντρα και καταρράκτες θα σου προσφέρουν μία μοναδική εμπειρία στην φύση με πεζοπορίες στα μονοπάτια της και χαλάρωση δίπλα στα κρυστάλλινα νερά της.
Σ αυτή την συγκλονιστική ομορφιά του τοπίου απολαύσαμε ζεστό τσάι από πλανόδιους πωλητές, παζαρέψαμε την τιμή σουβενίρ από πέτρες της Σαχάρα και θαυμάσαμε τα ορυκτά σε σχήμα τριαντάφυλλου, γνωστά ως τριαντάφυλλα της Ερήμου.
Να σου πω ότι στην όαση της Ταμέρζα έγιναν τα γυρίσματα των τελευταίων σκηνών του Άγγλου Ασθενή. Εκεί βρίσκεται και η σπηλιά που η πρωταγωνίστρια έγραψε “Πεθαίνουμε έχοντας πλουτίσει από έρωτες ,από γεύσεις που δοκιμάσαμε, από κορμιά στα οποία μπήκαμε και κολυμπήσαμε, από φόβους, στους οποίους κρυφτήκαμε όπως αυτή η σπηλιά .Θέλω όλα αυτά να καταγραφούν στο κορμί μου. Εμείς είμαστε οι αληθινές χώρες και όχι αυτές με τα σύνορα καταγραμμένα σε χάρτες.”
Όταν αφήσαμε πίσω μας την Τοζέρ, με την εμπειρία της Ερήμου και τις οάσεις με τους φοίνικες και τις χουρμαδιές στις αποσκευές μας, κατευθυνθήκαμε προς την Ντουζ (Douz) προκειμένου να επισκεφθούμε την μεγαλύτερη αλμυρή λίμνη της Βορείου Αφρικής, την Σοτ Ελ Τζερίντ (Chott El Djerid).
Η ύπαρξη της χρονολογείται 1.5οο.000 χρόνια. Ως επί το πλείστον είναι άνυδρη και θα έχεις την ευκαιρία να θαυμάσεις τους σχηματισμούς που δημιουργούν οι κρύσταλλοι του αλατιού στο έδαφος.
Από εκεί κατευθυνθήκαμε προς την Ματμάτα (Matmata), τον οικισμό που ζουν οι τρωγλοδύτες. Πρόκειται για Βέρβερους που ζουν σε σπίτια, σκαμμένα στο έδαφος ή σε σπηλιές για να προστατεύονται στο παρελθόν από εισβολείς αλλά και από τις υψηλές θερμοκρασίες της Ερήμου.
Δεν καταφέραμε να επισκεφθούμε κάποια οικογένεια τρωγλοδυτών, γιατί εκείνη την ημέρα οι Τυνήσιοι γιόρταζαν μία μεγάλη θρησκευτική εορτή, κατά την οποία συνηθίζουν να να εξορμούν στο ύπαιθρο για να ψήσουν και να διασκεδάσουν.
Ένα από τα έθιμά τους σε γιορτές, γάμους και άλλες θρησκευτικές και κοινωνικές εκδηλώσεις, είναι η ζωγραφική των γυναικείων ή κοριτσίστικων χεριών με χένα.Πρόκειται για παραδοσιακή μορφή τέχνης, σύμφωνα με την οποία τα σχέδια και τα σύμβολα έχουν συγκεκριμένη σημασία και σχετίζονται με την προστασία ή την καλή τύχη.
Κοντά στη Ματμάτα, στο Ταμεζρέτ (Tamezret) , μπορείς να επισκεφθείς το Βερβέρικο Μουσείο, χτισμένο στα πρότυπα της αρχιτεκτονικής της περιοχής. Εκεί εκτίθενται λαογραφικά αντικείμενα από την καθημερινή και θρησκευτική ζωή των ανθρώπων.
Τυνησιακη κουζίνα
Στα κύρια συστατικά που χρησιμοποιούνται στην Τυνησιακή κουζίνα, θα βρεις το κοτόπουλο και το αρνί, τα ρεβίθια, το κους κους, τις ντομάτες και άφθονα εσπεριδοειδή, καθώς πρόκειται για μία χώρα που βρέχεται από την Μεσόγειο. Θα σου πω για μερικά από τα εδέσματα που δοκίμασα και μου άρεσαν πάρα πολύ:
Το Κουσκούς με βάση το σιμιγδάλι, θεωρείται το πιο χαρακτηριστικό πιάτο της Τυνησίας που συνδυάζεται με ψάρι ή κρέας και λαχανικά.
Το Ταζίν, άλλο ένα συνηθισμένο πιάτο της Τυνησίας, με την μορφή σουφλέ περιέχει αυγά, κρέας , πιπεριές και μαϊντανό και διαφέρει από το μαροκινό ταζίν, που μαγειρεύεται σε κωνικό πήλινο σκεύος.
Το Μπρικ, είναι είδος τηγανιτής πίτας με ξεροψημένο φύλλο που περιέχει αυγό και λαχανικά, κρέας ή τόνο.
Στην Τυνησία θα ευχαριστηθείς οικονομικό, χορταστικό και πεντανόστιμο street food.Αραβικές πίτες γεμισμένες με κρέας και λαχανικά ήταν ένα από τα αγαπημένα μου εδέσματα.
Θα δοκιμάσεις ακόμη χουρμάδες σε διάφορες μορφές, εκτός από την αρχική αποξηραμένη μορφή τους. Τους φτιάχνουν χυμό, μαρμελάδα και τους χρησιμοποιούν ως γέμιση στα Makroudh, τα γλυκά που έχουν σχήμα διαμαντιού και μπορώ να σου πώ ότι τα λάτρεψα.
Επίσης εκτός από τους φρεσκοστυμμένους χυμούς και το τσάι μέντας που σερβίρεται με αμύγδαλα, θ απολαύσεις ψημένο καφέ με κάρδαμο που θα σου πάρει το μυαλό.
Αν επισκεφθείς τον Βορρά της Τυνησίας θα χαλαρώσεις στα πολυτελή καταλύματα και θα κολυμπήσεις σε υπέροχες παραλίες. Θα έρθεις σ επαφή με την ιστορία και την λαογραφία της χώρας, σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Θα παζαρέψεις στις σκεπαστές αγορές (σουκ) αγοράζοντας τοπικά προιόντα που θα παρεις μαζί σου στη επιστροφή.
Αν όμως επιλέξεις να κατηφορίσεις προς τον Νότο, θα συγκλονιστείς από την απλότητα και ταυτόχρονα από το μεγαλείο της φύσης, την φιλοξενία και την ευγένεια των Βέρβερων και θα έχεις την ευκαιρία να έρθεις σε επαφή με το πιο αυθεντικό κομμάτι αυτής της υπέροχης χώρας.
Ακόμη νιώθω την μυρωδία του φρεσκοψημένου καφέ αλλά και την ευωδιά των αυτοσχέδιων κολιέ από λευκά αρωματικά λουλούδια. Τα πλέκουν οι Βέρβεροι για να σε καλωσορίσουν στην Τυνησία, την χώρα που θα σου προσφέρει απλόχερα συγκλονιστικές, αξέχαστες εμπειρίες.
Περιπλάνηση στην Τυνησία: Ανακαλύπτοντας την μαγεία των Οάσεων και της Ερήμου Σαχάρα
Το ταξίδι πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2022.
